معين الدين محمد زمچى اسفزارى

131

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

كه حق تعالى آنمقدار خير و بركت بدان زمين « 1 » ارزانى فرموده كه « 2 » عقول و اوهام در وادى آن سرگردان است از جمله آنكه مقدارى خربزه « 3 » از آنجا حاصل مىشود كه خراسان بدين وسعت و عظمت را « 4 » سال بسال وافى است . و خربزه سال ديگر نزديك ميرسد و هرگز كمى نميكند . و خربزه او يكى بده من و هندوانهء او يكى « 5 » بيست من برمىآيد در كمال لطافت و حلاوة چنان كه حديث « 6 » : تفكهّوا بالبطيخ و عضّوا بالبطيخ فان ماهء رحمه و حلاوته من حلاوة الجنه . گوئى بيان آن « 7 » مىكند . « 8 » [ و از هرطرف تا صد فرسنگ آن خربزه را مىبرند و ظاهر است كه از هيچ ميوه آنمقدار صرف نميشود كه از خربزه زيرا كه هيچكس نيست كه او را بخربزه لطيف شيرين ميل نباشد و از هيچ‌چيزى آنمقدار نميتوان خورد كه از وى . چنانچه استماع افتاده كه بعضى كسان در روزى يك خروار خربزه ميخورند و بعضى مردم كه در وقت شبها در آنموضع مىبوده‌اند حكايت كردند كه از آواز بريدن و شكافتن خربزه‌گاه چنانست كه خواب شب بر كسى منغص مىشود . و چندانكه چشم كار مىكند در آن صحرا خربزها بر روى زمين مثل رمهاى گوسفند مينمايند كه خفته باشند ] .

--> ( 1 ) - مج : بدان زمين ارزانى . مك : بدان ارزانى . ( 2 ) - مج : فرمود كه . مك : فرموده كه . ( 3 ) - مج : از جمله آنكه مقدارى خربزه . مك : از آن جمله آنمقدار خربزه . ( 4 ) - مج : عظمت را سال مك : عظمت سال . ( 5 ) - مج : و خربزهء او يكى بده من و هندوانهء او يكى بيست من برمىآيد . مك : و خربزه او يكى بده من و يكى به بيست من برمىآيد . ( 6 ) - مج : چنان كه حديث . مك : چنانك در كلام . ( 7 ) - مج : آن . مك : او . ( 8 ) - عبارت : [ و از هرطرف تا صد فرسنگ آن خربزه را مىبرند . . . مثل رمهاى گوسفند مينمايند كه خفته باشند ] تماما از زيادات نسخهء مج است و در نسخه مك ندارد .